Category: विचार/लेख

—जयप्रकाश आनन्द राजनीतिलाई यदि कुनै परिवारको निजी सम्पत्ति मान्ने हो भने उत्तराधिकार अनुवांशिक हुन सक्छ । तर राजनीतिलाई जनताको सार्वभौम अधिकार, विचारको आन्दोलन र लोकतान्त्रिक संस्थाको रूपमा बुझ्ने हो भने…

–प्रेमचन्द्र झा नेपालमा संघीयता केवल शासन प्रणालीको परिवर्तन थिएन । यो दशकौं लामो राजनीतिक संघर्ष, समावेशी राज्य निर्माणको आकांक्षा र अधिकारको खोजीबाट प्राप्त उपलब्धि थियो । संघीय व्यवस्थाले केन्द्रमा केन्द्रित…

–उपेन्द्र यादव विश्वका प्रमुख संविधानहरूमा असंशोधनीय प्रावधान रहेको पाइन्छ । जसलाई संविधान संशोधनको सामान्य प्रक्रियाद्वारा परिवर्तन गर्न रोक लगाएको हुन्छ । यी प्रायः राष्ट्रको मूल पहिचान, देशको सार्वभौमसत्ता, आधारभूत मानव…

–सन्तोष मेहता संघीयता खर्चिलो भयो, सांसद धेरै भए र देशले धान्न सकेन भन्ने एउटा लोकप्रिय (पपुलिस्ट) नारालाई हतियार बनाएर प्रदेश सभा खारेज गर्ने सत्तारुढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको प्रस्ताव वास्तवमा…

–रामकुमार शर्मा जेनजी विद्रोहपछि उत्पन्न राजनीतिक सङ्कटलाई अनुकुल बनाउन मधेशी पार्टीहरु बिच मोर्चा, सघर्ष र एकताको नीतिमा पहिलो र दोस्रो पुस्ताका नेताहरु अगाडी बढे । धेरै प्रयास पछि “संघीय लोकतान्त्रिक…

–रमेश कुमार बोहोरा कुनै पनि लोकतान्त्रिक मुलुकमा मानवअधिकार उल्लङ्घनका घटनामाथि निगरानी राख्ने, पीडितलाई न्यायको ढोका खोल्ने र राज्यलाई संवैधानिक सीमाभित्र राख्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण संस्थामध्ये राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग एक हो…

–सुरेशकुमार यादव नेपाल र भारतबीचको सीमा विवाद इतिहासको विभिन्न कालखण्डमा बल्झिँदै र सेलाउँदै आएको छ । सुगौली सन्धिदेखि नै विवादको घेरामा रहेको कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुराको मुद्दा हालैका वर्षहरूमा पुनः…

—जयप्रकाश गुप्ता बाबा रामजनम तिवारी नेपालको मधेशी अधिकार आन्दोलनका आरम्भिक र मौलिक चिन्तकहरूमध्ये एक हुनुहुन्थ्यो । उहाँ नेपाल सद्भावना परिषद् तथा पछि बनेको नेपाल सद्भावना पार्टीका संस्थापक नेतामध्ये गनिनुहुन्छ ।…

–रामकुमार शर्मा लोकतन्त्रको सौन्दर्य र प्राण भनेकै नागरिकमा हुने आलोचनात्मक चेत हो । कुनै पनि जीवन्त राजनीतिक प्रणाली तब मात्र स्वस्थ रहन्छ, जब त्यहाँ प्रश्न सोध्ने नागरिक हुन्छन् र ती…

–सुनैनाकुमारी यादव करिब दुई दशकअघि अधिकार, पहिचान, र समानताको बलियो नारासहित नेपालको राजनीतिक वृत्तमा एउटा ठूलो भुइँचालो आयो, त्यो थियो, ऐतिहासिक मधेश विद्रोह । वर्षौंदेखि राज्यको मूलधारबाट सीमान्तकृत मधेशी जनताले…